Yara iyileşmesi, karmaşık ve çok aşamalı bir biyolojik süreçtir. Bu süreci desteklemek ve oluşabilecek komplikasyonları (enfeksiyon, aşırı nedbe dokusu oluşumu gibi) en aza indirmek için çeşitli tedavi yöntemleri ve ürünler geliştirilmiştir. Bu ürünlerden biri, son yıllarda özellikle yara bakımında giderek daha fazla kullanılan dimetikon’dur. Bu derleme, dimetikonun yapısını, yara iyileşmesi üzerindeki mekanizmalarını ve klinik kullanımını konusunda bilgi vermeyi amaçlamaktadır.
2. Dimetikon Nedir?
Dimetikon, sentetik, inert, toksik olmayan ve biyouyumlu bir polimerdir. Kimyasal olarak, alternatif silikon ve oksijen atomlarından oluşan uzun bir zincire (polidimetilsiloksan) sahiptir ve bu zincirin her bir silikon atomuna iki metil grubu bağlıdır. Bu yapı, onu benzersiz özelliklere sahip kılar:
• Su İtici (Hidrofobik) ve Yağ Çekici (Oleofobik): Suyu ve yağ bazlı maddeleri iter.
• İnert ve Hipoalerjenik: Ciltle reaksiyona girmez, alerjik reaksiyon riski çok düşüktür.
• Yayılma Kabiliyeti Yüksek: İnce, tutarlı bir bariyer filmi oluşturur.
• Nefes Alabilir: Cildin oksijen ve su buharı alışverişini engellemez.
Yara bakım ürünlerinde genellikle %1-30 arası konsantrasyonlarda, krem, merhem, sprey veya köpük formunda bulunur.
3. Dimetikonun Yara İyileşmesindeki Rolü ve Etki Mekanizmaları
Dimetikonun yara iyileşmesindeki temel rolü, fiziksel bir bariyer oluşturmasıdır. İyileşme sürecini aşağıdaki mekanizmalarla destekler:
a) Nem Dengesinin Korunması (Oklüzyon): Dimetikon, yara yüzeyinde ince, esnek ve yarı-oklüzyonlu (yarı kapalı) bir film tabakası oluşturur. Bu tabaka:
•Yara yüzeyinden aşırı su kaybını (evaporasyonu) önleyerek nemli bir yara ortamı sağlar. Nemli bir ortam, hücre göçü, proliferasyonu ve epitelizasyonu (cilt hücrelerinin yenilenmesi) hızlandırarak iyileşmeyi optimize eder.•Kuru kabuk (kabuk) oluşumunu engeller, bu da yeni hücrelerin daha rahat hareket etmesine ve yaranın daha az izle iyileşmesine olanak tanır.
•İzlerin düzleşmesine, yumuşamasına ve renginin açılmasına yardımcı olur.
•Ayrıca ürünlere kaygan ve pürüzsüz bir his verir.
•Non-komedojeniktir.
b) Dış Etkenlere Karşı Koruma: Oluşturduğu fiziksel bariyer, yarayı dışarıdan gelebilecek zararlılara karşı korur:Tahriş Edici Maddeler: İdrar, dışkı, ter, sabun ve deterjanlar gibi tahriş edici maddelerin yara ile temasını engeller.
Sonuç olarak dimetikon ameliyat sonrası ve yanık sonrası oluşan izlerin desteklenmesinde sıklıkla kullanılan bir üründür. Yine lazer tedavileri ve kimyasal peelingtedavileri gibi deri bariyerinin bozulduğu durumlarda yara iyileşmesinin desteklenmesinde sıklıkla kullanılmaktadır.
Kaynakça
1.MustoeTA. Evolution of silicone therapy and mechanism of action in scar management. Aesthetic Plast Surg. 2008 Jan;32(1):82-92.doi: 10.1007/s00266-007-9030-9. Epub2007Oct30. PMID: 17968615.
2.O'Brien L, Pandit A. Silicon gel sheeting for preventing and treating hypertrophic and keloid scars. Cochrane Database Syst Rev. 2006 Jan 25;(1):CD003826. doi: 10.1002/14651858.CD003826.pub2.
3.DraelosZD. The sciencebehindskin care:Moisturizers. JCosmetDermatol. 2018 Apr;17(2):138-144.doi: 10.1111/jocd.12490.Epub2018 Jan 10. PMID: 29319217.
4.Hsu KC, Luan CW,TsaiYW. Review ofSiliconeGelSheetingandSiliconeGel for thePreventionofHypertrophicScarsandKeloids.Wounds. 2017 May;29(5):154-158.5.
Bu makale, Esthelabs markasının bilgilendirme amaçlı içerik serisi kapsamında hazırlanmıştır. Yukarıda atıfta bulunulan tüm kaynaklar hakemli bilimsel dergilerde yayımlanmış çalışmalardır.